This page uses content from Wikipedia and is licensed under CC BY-SA.

عاشیق رسول قربانی

رسول قربانی
Ashik Rasool Qorbani.jpg
تصویر ۲۲ سالگی عاشیق رسول قربانی که در سال ۱۳۳۶ گرفته شده است.
زمینهٔ کاری عاشیق
زادروز ۸ اردیبهشت ۱۳۱۴
روستای عباس‌آباد منطقه قره داغ
پدر و مادر عبدالله و زرنشان
مرگ ۶ مهر ۱۳۹۴ (۸۰ سال)
ملیت ایرانی
تصویری از روستای عباس‌آباد، محل تولد عاشیق رسول

عاشیق رسول قربانی که اکنون با عنوان "دده" در بین عاشق‌ها شناخته می‌شود، عاشق از معروفترین عاشیقهای ایران است.

رسول قربانی در هشتم اردیبهشت سال ۱۳۱۴ در روستای عباس‌آباد منطقه قره داغ به دنیا آمد.[۱] وی فعالیت در عرصه موسیقی عاشیقی را از سال ۱۳۳۰ با شاگردی نزد عاشیق خیرالله، عاشیق حیدر، عاشیق کریم حضرتی و عزیز شهنازی آغاز کرد[۲] او از سال ۱۳۴۳ در رادیو به اجرای موسیقی پرداخت و گاهی نیز در تلویزیون تبریز آواز می‌خواند. در دوره ده ساله بعد از انقلاب اسلامی موسیقی عاشیقی، همانند دیگر موسیقیها، تا حدی ممنوع شّد. در سال‌های میانی دهه شصت، عاشیق رسول قربانی، که به سختی با پارچه فروشی زندگی می‌کرد، خواندن آوازهایی با مضامین مذهبی و انقلابی را آغاز کرد. دولت ایران بزودی به اهمیت تبلیغی این ژانر موسیقی پی برده و موسیقی عاشیقی را ترویج کرد. در نتیجه، رسول از سال ۱۳۶۴ در جشنواره‌های مختلف موسیقی محلی داخلی حضور یافته و جوایز ممتازی را دریافت کرده است. او همچنین در فستیوال‌های خارجی در ۱۸ کشور جهان (فرانسه، آلمان، هلند، انگلستان، ژاپن، چین، چک، اسلواکی، اتریش، استرالیا، جمهوری آذربایجان (باکو)، مجارستان، یوگسلاوی، ترکیه و…) روی صحنه رفته است.[۳]

مقام هنری عاشیق رسول

در سالهای اخیر مقام هنری رسول مورد تقدیر قرار گرفته است:

  • زندگی عاشیق «رسول قربانی» در نشست جدید نقد و نمایش صد فیلم مستند از موسیقی دانان نواحی ایران، یکشنبه هفتم خرداد ماه ۱۳۸۵ در خانه هنرمندان ایران به نمایش درآمد.[۴]
  • طی دیدار سرزده‌ای که شهردار تبریز از یک کنسرتموسیقی عاشیقی در فرهنگسرای الغدیر داشت، نشان تبریز را به «عاشیق حسن اسکندری» و عاشیق «رسول قربانی» اعطا کرد. وی با اشاره یک عمر تلاش بی وقفه و و سربلندانه عاشیق «عاشیق حسن اسکندری» و عاشیق «رسول قربانی» گفت: این دو چهره برجسته، سخنان و آلام مردم این سرزمین را بیان کرده‌اند.[۵]
  • معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی مرادخانی پس از مراسم اختتامیه دومین جشنواره موسیقی مقامی فجر آذربایجان که روز سه‌شنبه ۶ اسفندماه در تبریز برگزار شد، با عاشیق رسول قربانی دیدار کرد… او ادامه داد: «با عاشیق رسول تمام دنیا را گشته‌ایم و اگر چه او پایین صحنه و پیش از کنسرت‌هایش صحبت نمی‌کند اما روی صحنه قیامت به پا می‌کند.»[۶]
  • به گزارش ایرنا، عاشیق رسول قربانی که از چهره‌های ماندگار موسیقی ایران است و از چندی پیش دچار سکته قلبی شده است. شهردار تبریز با اطلاع از وضع سلامت و روند درمان وی قول مساعد داد هزینه‌های درمانی وی از سوی شهرداری تبریز پرداخت شود تا وی به عرصه موسیقی بازگردد.[۷]
  • عاشیق رسول قربانی از مدعوین اصلی جشنواره‌های فرهنگی در سطح استان آذربایجان شرقی است.[۸]
  • قرار است جشن بزرگدشت هشتاد سالگی رسول در فرهنگسری نیاوران برگزار شود.[۹]
  • علی‌رغم سنّ بالا، عاشیق رسول صدایی پرهیمنه و کم‌نظیر دارد. ویژگی مهم صدای این عاشیق، چپ کوک بودن آن است که سبب شده است تا وی قواصلی را اجرا کند که در توان کمتر خواننده مرد دیگری است.[۱۰] ساخته‌های رسول، در عین سادگی کلامی، از نظر محتوی احساسی ژرف هستند:[۱۱]
تئللی سازی قویدوم یئره دیگر سازم را زمین گذشته‌ام
سوُزلریمی وئردیم یئله انگار تمام آوازهایم بر باد رفته‌اند
عاشیقی دیم گوُزل ائله زمانی من عاشیق بودم برای این مردم دوست داشتنی
ائل ده منه ناز ائیلدی آنها ناز مرا می‌کشیدند
تئللی ساز آواز ائیلدی و ساز من در پاسخ نغمه‌ها می‌نواخت.
...
  • در حال حاضر مجموعه اشعار عاشیق رسول توسط خسرو سرتیپی در حال تدوین برای انتشار است.[۲]

درگذشت

عاشیق رسول قربانی دوشنبه شب ششم مهر ماه ۱۳۹۴ در سن هشتاد سالگی بر اثر سکته مغزی در بیمارستان امام رضا شهر تبریز درگذشت.

منابع

  1. پرویز زارع شاهمرسی. «تقویم آذربایجان». 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ناهید زمانی. «عاشیق، روایتگر زندگی/ انتقال سینه به سینه فولکلور آذربایجان». امید تبریز، اسفند ۱۷, ۱۳۹۲. 
  3. «عاشیق رسول قربانی». سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز. 
  4. الینا مصدق. «طنین ساز و آواز موسیقی آذری در خانه هنرمندان». کنسرواتوار موسیقی تهران، 03/03/1385. 
  5. «اعطای نشان تبریز به عاشیق "حسن اسکندری" و "عاشیق رسول قربانی"». خبر گزاری ایسنا، 1392/02/22. 
  6. «"عاشیق رسول" 80 ساله شد». آناج. 
  7. «شهردار تبریز از هنرمند عاشیق عیادت کرد». خبر گزاری جمهوری اسلامی، 05/01/1393. 
  8. «اجرای موسیقی عاشیقی آذربایجان در جشنواره گل محمدی». خبرگزاری فارس، 88/04/19. 
  9. «نکوداشت عاشیق رسول قربانی در فرهنگسرای نیاوران برگزار می‌شود». باشگاه خبرنگاران، ۰۸ اسفند ۱۳۹۲. 
  10. ابوالحسن مختاباد. «گزارش پنجمین روز جشنواره موسیقی فجر». همشهری آنلاین. 
  11. جواد کریم نژاد. «هنرمندی که نور چشمی نیست». سایت آذرقلم.