This page uses content from Wikipedia and is licensed under CC BY-SA.

خسته قاسم

خسته قاسم
Khasta Qasim.jpg
تصویری خیالی از خسته قاسم
زمینهٔ کاری شاعر، عارف و فیلسوف
زادروز ۱۶۸۴ میلادی
تیکمه داش، بستان آباد
مرگ ۱۷۶۰ میلادی
ملیت ایرانی
جایگاه خاکسپاری تیکمه داش، بستان آباد

خسته قاسم شاعر، عارف و فیلسوف دوره افشاریه، (۱۷۶۰–۱۶۸۴ میلادی)، متولد و در گذشته تیکمه‌داش می‌باشد. او یکی از ستونهای استواری موسیقی عاشیقی است.[۱] در آوازهای سروده شده توسط خسته قاسم حضور عنصر عرفان، در شکل شکایت از دنیا، چیرگی دارد. مثالی از ساخته‌های خسته قاسم، با ترجمه شهربانو قایاقیزی:

گل بیر سندن خبر آلیم --- سلیماندان قالان دونیا

ازلی گول کیمی آچیب ---- آخیریندان سولان دونیا …

خسته قاسیم قالیب ناچار ---- بو سیرری بس کیملر آچار

گلن فونار قونان کؤچر ---- هئی سالیرسان تالان دونیا

(بیا از توسوال کنم ---- ای دنیائی که از سلیمان باقی‌ماندی

ای که در اول مثل گل باز شده ---- در آخر پژمرده شده …

خسته قاسم مغشوش مانده ---- این راز را چه کسی کشف می‌کند

کسی که می‌آید می ماندو آنکه می‌ماند کوچ می‌کند --- ای دنیائی که همیشه نابود می‌کنی)

خسته قاسم در اردبیل با طریقت شیخ صفی آشنا گشته و وارد خانقاه شیخ صفی شده و مدتی در چله نشسته است تا به «وحدت وجود» واصل گردد. خسته قاسم شاعری والامقام و فقیهی بزرگ بوده است که به نوشته ی خویش، باده از ساقی کوثر گرفته و مست الست گشته و به قول آشیقها از حضرت علی «بوتا» گرفته است. عالم بر علم جفر ـ اعداد بوده است و در بسیاری از اشعارش وقوف وی را بر حروف و اعداد مسلم می‌دانیم و از این هنر بارها و بارها در اشعار خود استفاده کرده است.[۲]

خسته قاسم تسلط کامل بر ادبیات عربی و فارسی و ترکی داشته و بویژه شاعران بزرگ آذربایجان را می‌پسندیده است. او در یک شعرش به نسیمی اشاره می‌کند، در چندین شعر از شاه ختایی به احترام یاد کرده و فضولی نیز شاعر مورد پسند وی بوده است و حتی خود را از نسل او می‌داند:

او محـتشم فضـولی‌نین نسلی‌یم

بحـرلرده من عمانام، سن نه سن؟

یوز اون دؤرد سوره نی معنا ائیـله رم

من ازبردن قرآن خوانام، سن نه سن؟[۲]

آثار

از آثار خسته قاسم می‌توان به «دورما جون» و «بیون » اشاره کرد. حسین ساعی دو جلد کتاب، تحت عنوان‌های عاشیق خسته قاسیم[۳] و من قاسیمام سینه‌م حاقین کلامی،[۴] را در مورد خسته قاسم نوشته است. کتاب دیگر در این زمینه عاشیق خسته قاسم.[۵]

مدفن

مقبره خسته قاسم در ۷۵کیلومتری جاده تبریز به تهران در شهر تیکمه داش در آذربایجان شرقی واقع شده است. این مقبره شامل یک ورودی و گنبدخانه‌ای هشت ضلعی است؛ و درطول سال شاهد بازدید هنردوستان از نقاط مختلف ایران و سایر کشورهای همسایه می‌باشد.

منابع

  1. «خسته قاسم یکی از برجسته‌ترین افراد در حوزه موسیقی عاشیقی». اهراب نیوز، ۲۲ مرداد ۱۳۹۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ تاریخ ادبیات آذربایجان، م. کریمی، یکتا رصد، ۱۳۸۴
  3. ساعی، حسین. من قاسیمام سینه‌م حاقین کلامی. یاران، ۱۳۸۸. 
  4. ساعی، حسین. عاشیق خسته قاسیم. زرقلم، ۱۳۸۰. 
  5. نقابی، محمدعلی. عاشیق خسته قاسم. مؤسسه انتشارات تلاش، ۲۰۱۱. 

رده:اهالی تیکمه داش